1 · AHIMSA

Niestosowanie przemocy

To najważniejsza z yam i pierwsza zasada, według której warto żyć. Ćwiczymy ahimsę, obserwując, jak komunikujemy się ze światem: czy nasze słowa do innych nie są brutalne albo agresywne? Ahimsa to także uważność na własne myśli i intencje.

Ale ahimsa oznacza również brak przemocy wobec siebie. Jaka jest Twoja pierwsza myśl, kiedy rano patrzysz w lustro i widzisz zaspaną twarz? Zaczynasz dzień od czułości czy od krytyki?

Na macie: dobierz asany, tempo i myśli tak, żeby Ci służyły. Nie wchodź w pozycję na siłę. Bądź cierpliwa/cierpliwy – nie rań ciała, umysłu ani ducha.

2 · SATYA

Prawdomówność

Czasem prawda boli, ale warto ją wypowiedzieć – w pracy, w rodzinie. Jeśli coś Ci nie odpowiada, powiedz o tym. Nie chowaj emocji: smutku, złości. Zdarza się nam zaciskać zęby, żeby nie komplikować sytuacji. Satya uczy zauważać każdą emocję i mówić o niej szczerze – bez oceniania, czy jest „dobra”, czy „zła”. Emocje zawsze mówią prawdę.

Razem z ahimsą: mów szczerze, ale bez agresji. Bądź miła/miły i uczciwa/uczciwy jednocześnie.

3 · ASTEYA

Nie kradnij

Nie chodzi tylko o rzeczy. Asteya dotyczy też cudzych pomysłów – w działaniach, słowach i myślach. Spóźnianie się to również drobna kradzież: czasu osoby, która na nas czeka.

Warto też pomyśleć o tej zasadzie szerzej. Biorąc od świata więcej, niż potrzebujemy, zabieramy coś przyrodzie i innym ludziom – wycinane lasy, spaliny, plastik.

4 · BRAHMACHARYA

Umiar i dbanie o energię

Brahmacharya prosi, by nie trwonić energii – także w sferze intymnej, gdzie tradycja zaleca umiar, nie całkowitą wstrzemięźliwość. Przed każdą czynnością zadaj sobie pytanie: czy to mi pomoże, czy zaszkodzi? Doda mi energii, czy ją wyssie? (Godziny przed telewizorem zwykle ją wysysają.)

Przyjrzyj się też ludziom wokół: dodają Ci skrzydeł czy ściągają w dół? Czy jest coś, co kochasz robić i co Cię ładuje? Jeśli nie – poszukaj. Jeśli tak – rób to częściej. Traktuj swoją energię jak cenny dar.

5 · APARIGRAHA

Brak zaborczości

Aparigraha to rezygnacja z potrzeby posiadania – rzeczy i ludzi.

Ćwiczenie: bez czego nie możesz żyć? Telefon, przyjaciele, pieniądze? Przyjrzyj się odpowiedziom. Jeśli nie umiesz żyć bez książek, może nie ufasz swojej wewnętrznej wiedzy. Jeśli bez telefonu – może brakuje Ci kontaktu z innymi, a może ze sobą? Poszukaj źródła i nie pozwól, by Twój nastrój zależał od tego, co masz, a czego nie.

1 · SAUCHA

Czystość

„Kiedy ciało, umysł i zmysły są oczyszczone, przychodzi radosna świadomość potrzebna do samorealizacji.” – Jogasutry 2.41

Saucha uczy traktować ciało jak świątynię – czyste na poziomie fizycznym i psychicznym. Pomagają w tym praktyki jogi i uważność na to, co jemy: tradycja jogi poleca żywność naturalną i – zgodnie z ahimsą – wegetariańską. Czystość dotyczy też mowy: zbyt dużo słów tworzy chaos, więc warto ważyć to, co mówimy.

Oczyszczenie umysłu z natłoku myśli bywa trudne, zwłaszcza na początku. Najlepszym „lekarstwem” jest medytacja. Na start dobrze sprawdza się trataka – medytacja z otwartymi oczami, z wzrokiem na płomieniu świecy.

2 · SANTOSHA

Zadowolenie

„Będę szczęśliwa, gdy zmienię pracę…”, „będę szczęśliwy, kiedy zbuduję dom na wsi…”. Brzmi znajomo? Przesuwamy szczęście w przyszłość. A nasze prawdziwe „ja” jest z natury spokojne i spełnione – nie potrzebuje do tego pensji ani domu.

Medytacja, kontemplacja i joga pomagają to poczuć. Kiedy czujesz się niezadowolona/niezadowolony, przypomnij sobie, że to podszept ego. Wróć do wdzięczności i radości z tego, co już masz.

3 · TAPAS

Samodyscyplina

„Samodyscyplina wypala zanieczyszczenia i rozpala boskość.” – Jogasutry 2.43

Tapas to narzędzie przemiany: każda zmiana wymaga dyscypliny i praktyki. Ale decyzja o zmianie powinna wypływać z troski o siebie, a nie z ego. Jeśli chcesz schudnąć, niech powodem będzie zdrowie, kondycja i lepszy nastrój – nie rozmiar dżinsów.

Na macie: zajrzyj do pozycji, których unikasz. Tapas to też regularna, choćby krótka, codzienna medytacja.

4 · SVADHYAYA

Samoobserwacja

Sva – własny, adhyaya – lekcja, rozdział. Svadhyaya to „lekcja samego siebie”.

Jak często w ciągu dnia zauważasz swoje emocje i myśli? Obserwujemy się nie po to, żeby się kontrolować, ale żeby się lepiej rozumieć. Patrz na siebie jak w lustro – bez oceniania, z dziecięcą ciekawością: co teraz czuję?

5 · IŚVARA PRANIDHANA

Oddanie

„Poddanie się Bogu przynosi doskonałość nadświadomości.” – Jogasutry 2.45

Iśvara pranidhana to oddanie serca i działań boskiemu światłu, które jest w każdym z nas. Chodzi o to, by przestać żyć wyłącznie na poziomie ego. Sposoby są różne:

• Mantry – na przykład Gayatri mantra, prośba o światło i mądrość.
• Natura – spacer w lesie czy parku jako praktyka. Na macie: powitanie słońca.
• Osobisty symbol – obraz Madonny, natura, zwierzę, ukochana osoba, wszechświat. W czym albo w kim widzisz sacrum? Znajdź ten obraz i postaw go tam, gdzie go widzisz na co dzień.